bandera infosar
Pro impreare sos Agregadores de Noas RSS, incarca s'icona cun su tastu de dereta de su sorighitu e, a pustis, seletziona 'Copia Indirizzo'. Pustis copiadu su collegamentu, incolla lu in s'agregadore tuo.

Limbas&Natziones: :: Pàrreres
cumpartzi custa noa cun sos amigos tuos invia mail stampa

Pàrreres


ISLOVENU ISTANDARD e DIALETOS: un'istòria e un'idea parallela a sa nostra.

de Diegu Corràine

Cando faeddamus de sa limba sarda e de su bisòngiu de tènnere una norma iscrita comuna de riferimentu, cumplementare a sos dialetos, faghimus semper paragones cun àteras limbas. Est giustu, ca est gasi in totue, mescamente in ue custa limba est ufitziale (chi siat  una repùblica o nono).

Islovenu e Repùblica de Islovènia

Sa matessi cosa acuntesset in sa Repùblica de Islovènia (in islovenu istandard Republika Slovenija), chi tenet una mannària de 20 273 km²  e una populatzione de 2.029.680 ab., indipendente su 25 de làmpadas de su 1991 dae sa Jugoslavia. Prus minore de sa Sardigna ma cun prus gente! Mancu male chi in su 1991 teniant giai dae tempus una norma comuna de iscritura!


No m'agradat a afrontare su tema de una limba istandard moende dae sa visione de sos dialetòlogos, ma sigomente a medas custu interessat, naro chi s'islovenu (faeddadu in Islovènia e in Itàlia) tenet una cantidade manna de dialetos, chie narat 36, chie 46. Sos grupos printzipales (abbàida sa figura in bassu)diant dèvere èssere (deo non so espertu de islovenu ma mi documento, comente podet fàghere cada unu de bois!): vzhodno (orientale), severovzhodno (nordorientale), zahodno (otzidentale), osrednje (tzentrale), gorenjsko (de Carniola Arta), belokranjsko (de Carniola Bianca o Interna), dolenjsko (de Carniola Bassa), primorsko (litorale) [http://en.wikipedia.org/wiki/Slovene_dialects].


Sende chi est gasi iscantigheddadu dae unu puntu de vista dialetale, s'islovenu  tenet una norma iscrita comuna, chi est sa limba ufitziale de sa Repùblica. E comente nos ant craridu custu istiu, in una vìsita chi amus fatu comente Rete Rolemed a s'Acadèmia Islovena in Ljubliana e a s'Istitutu de Dialetologia, dialetos e istandard sunt cumplementares e nemos si diat permìtere de cherrere 2 istandard! Si nono, "adiosu" Repùblica, adiosu ufitzialidade, comunicatzione e informatzione, literadura.

Est craru chi, in contu de cumplementariedade dialetos/istandard, devimus fàghere su matessi chi ant fatu sos Islovenos, si cherimus torrare a sa soberania linguìstica e polìtica. Bi sunt resessidos issos e non bi resessimus nois?

Si cherimus finas sa Carta de Identidade in sardu, devimus tènnere una norma iscrita ebbia, comente sos Islovenos. Giai est difìtzile chi s'Istadu italianu nos nde diat unu de sardu in sa carta de identidade! Pessade si esserent 2 sas normas!
..............................................
In sa fotografia a manu dereta: Mapa dialetale de s'islovenu, chi no est diferente dae una de su sardu in cantu a variedade e distributzione! [incarcade in sa figura pro l'ismanniare]

In sa fotografias inoghe suta:
a, b,c) Fotografia tirada dae mene in s'addòviu internatzionale de Ljubliana de sos membros de Rolemed cun sos dirigentes e istudiosos de su Istitutu de dialetològia
d) Carta de Identidade bilìngue pro sos Islovenos de Itàlia



#System Manager


» in segus