Bandera intervistas
Bandera in sa limba...<br />
Pro impreare sos Agregadores de Noas RSS, incarca s'icona cun su tastu de dereta de su sorighitu e, a pustis, seletziona 'Copia Indirizzo'. Pustis copiadu su collegamentu, incolla lu in s'agregadore tuo.

cumpartzi custa noa cun sos amigos tuos invia mail stampa

29/04/2012

Su bilinguismu faghet bene a sos pitzinnos

L'ischiamus giai, ma Antonella Sorace nos l'at cunfirmadu in manera sientìfica

28 de abrile de su 2012, Die de sa Natzione Sarda, Biblioteca Regionale de Casteddu, addòviu ammaniadu dae Pepe Coròngiu, responsàbile de s’Ufìtziu Regionale de sa Limba Sarda. In collegamentu skype dae Edinburgu, Antonella Sorace, de mama sarda e babbu italianu, bilìngue dae sa nàschida in italianu e in inglesu, mama de duos pitzinnos issos puru bilìngues, nos faeddat de sos profetos medas de su bilinguismu. E lu podet fàghere cun connoschimentu, ca, a contu de s’Universidade de Edimburgu, faghet istùdios subra de su cherveddu bilìngue, e est promotora e responsàbile de su progetu “Bilingualism Matters”, sintagma inglesu  chi cheret nàrrere siat “Argumentos de bilinguismu” siat “Su bilinguismu tenet importu”.

Antonella Sorace non perdet tempus, e deretu nos ammentat sos pregiudìtzios prus comunos in contu de bilinguismu: a istudiare duas limbas faghet cunfùndere sos pitzinnos, faghende istentare s’isvilupu cognitivu issoro; su bilinguismu est ùtile petzi si ambas limbas sunt ùtiles.

Non b’at faddina prus manna. A connòschere duas limbas, imbetzes, faghet petzi bene  a su cherveddu. Difatis, sos pitzinnos bilìngues notant in manera ispontànea comente funtzionat su limbàgiu (sonos, paràulas, frases); duncas, imparant mègius sas àteras limbas e imparant in antis a lèghere. Issos issèberant sa limba cunforma a sa pessone;  tando, ischint a primidiu chi sos àteros podent tènnere una prospetiva diferente. Ant prus flessibilidade mentale, ca devent semper esclùdere una limba cando nde faeddant un’àtera;  pro custu, tenent prus atentzione seletiva, èvitant sas distratziones, sunt bonos a monitorare su cumportamentu issoro, ischint a s’adatare a sas tareas noas.

Cale si siat cumbinatzione de limbas dat custos vantàgios. Finas si unu de sos idiomas interessados est una limba minoritària. Duncas, una limba minoritària est una possibilidade in prus pro fàghere crèschere sos pitzinnos bilìngues. Dae un’àteru puntu de vista, sos interventos polìticos non podent sarvare una limba si sos pitzinnos no l’imparant. Tando, agiunghimus nois, si podet nàrrere chi  sa limba minoritària agiuat sos pitzinnos e sos pitzinnos agiuant sa limba minoritària.

A custu puntu, Antonella Sorace nos faghet s’esempru de s’Iscòtzia. In custa Natzione b’est su gaèlicu comente limba minoritària. B’at iscolas cun su gaèlicu comente limba veiculare. Sa veicularidade tenet, comente efetu, su megioru de su status de sa limba e, duncas, prus cunfiàntzia in sa limba etotu. Su resurtadu didàticu est de sos mègius, ca sos pitzinnos chi istùdiant in custas iscolas,  non solu imparant su gaèlicu, ma imparant s’inglesu mègius  de sos àteros.

E in Sardigna, ite si podet fàghere? Tantu pro cumintzare, tocat a cambiare sas atitùdines cara a su bilinguismu, ispainende un’informatzione curreta. In custu nos podet agiuare “Bilingualism Matters”, ca est unu progetu pro agiuare totu sas castas de bilinguismu. Sigomente ant abertu giai filiales in Norvègia, Grètzia e Èbrides, e no istentant a nd’abèrrere una in Trento, non diat èssere malu a lu fàghere finas in Sardigna. In s’ìnteri, b’est s’idea de fàghere una cunventzione intre sa Regione Sarda e s’Universidade de Edimburgu pro su bilinguismu de sos pitzinnos.

A pustis de sa relata  de Antonella Sorace b’at àpidu, in sala,  interventos medas, de operadores linguìsticos e de babbos e mamas de famìlia, cadaunu faeddende de s’esperièntzia sua e faghende propostas pro su venidore. S’isperu est chi a beru, in Sardigna, custas ideas si difundant in totue e s’abèrgiat un’àndela manna de isvilupu pro sa limba sarda.


#Sarvadore Serra

» in segus

Ùrtimos PÀRRERES inseridos

Morte de unu Presidente

de Giuanne Frantziscu Pintore

In su 2007 Condaghes at publicadu “Morte de unu Presidente”, de Giuanne Frantziscu Pintore. Est unu romanzu de fantapolìtica e unu giallu in su matessi tempus. Contat de su fatu chi a Nenardu Angioni, presidente de guvernu sardu, l’agatant mortu, mesu nudu, in su domin&agrav...  [sighit]

Unu raportu subra de sa polìtica linguìstica

Sos sistemas operativos

 Custu chi nde pùblico unu biculeddu  est unu “Raportu subra de sa polìtica linguìstica”, annu 1999, chi sa  Diretzione Generale de Polìtica Linguìstica de Catalugna  at publicadu in su mese de maju de su 2000. Si faeddat de s’...  [sighit]

S'Armènia, natzione antiga semper bia

Intervista de Diegu Corràine a Sarkis Shahinian

Sa limba  armena totus la faeddant in Armènia? Semus faeddende,  est craru, de s’Armenu orientale, distintu dae s’otzidentale e chi finas a su genotzìdiu de su 1915 lu faeddaiant in s’Armènia istòrica, a ponente de sos rios Akhurian e Arasse, i...  [sighit]

Aprovada dae sa Comuna de S'Alighera sa prima delìbera in aligheresu. E in sardu cando?

de Diegu Corràine

Su 12 de custu mese, a su chi narant sos giornales, est istada aprovada dae sa Comuna sa prima delìbera in aligheresu. Semus cuntentos mannos de custa noa chi dat presèntzia pùblica a una de sas limbas minoritàrias de Sardigna. Leghende su comunicadu chi narat chi si trat...  [sighit]

S'ideologia istatalista e individualista e sos deretos colletivos

de Diegu Corràine

S'ideologia de su M5S e de sos àteros movimentos e partidos istatalistas preferit a pònnere comente referente de s'atzione issoro sa "pessone" e sos deretos individuales. Custu ests capitende in s'Istadu italianu ma finas in àteros istados de s'Otzidente. E pro custu non cumpren...  [sighit]

Sa gherra pro sa soberania e sa debilesa de su movimentu polìticu sardu

de Diegu Corràine

Mai che a como, in Sardigna, sas ideas de “soberania” e “indipendèntzia” sunt presentes in su cunfrontu polìticu e culturale, in blogs, sitos, giornales. Si est beru chi tratat una tendèntzia chi apartenet a s’istòria de sa natzione nostra (c...  [sighit]

CUSSÌGIOS PRO AFORTIRE S’IMPREU PRIVADU E PÙBLICU DE SU SARDU... SENA TIMÒRIA

de Diegu Corràine

A dolu mannu sa limba chi impreamus a su sòlitu cun pessones connotas pro sa prima bia est sem- per de prus s’italianu. E duncas sunt minimende sas ocasiones de intèndere pessones faeddende in sardu. Ma, sende gasi, est creschende sa cussèntzia e su bisòngiu de afor...  [sighit]

INTERVISTA A GIUANNE COLUMBU, REGISTA

Pregontas de Giuanna Cottu 

Giuanne Columbu, regista, iscritore, intelletuale integradu pro issèberu personale e apartenèntzia familiare in sa identidade sarda, nos contat inoghe tretos de sa vida e de su traballu suo. Tue ti ses laureadu in architetura, comente ses coladu a su tzìnema? Ite t’at ispi...  [sighit]

Fusione de su 1848? Federicu Fenu, boghe contrària

de Diegu Corràine

Sa “fusione” de su 1848 est istada una trampa chi est servida a sos Savojas pro dominare mègius s’ìsula, atribuende a sos Sardos sa voluntade e sa detzisione de abbandonare cale si siat espressione de autonomia. In realidade, comente s’ischit, custa voluntade fi...  [sighit]