bandera infosar
Pro impreare sos Agregadores de Noas RSS, incarca s'icona cun su tastu de dereta de su sorighitu e, a pustis, seletziona 'Copia Indirizzo'. Pustis copiadu su collegamentu, incolla lu in s'agregadore tuo.

Limbas&Natziones: :: ÀTERAS LIMBAS
cumpartzi custa noa cun sos amigos tuos invia mail stampa

ÀTERAS LIMBAS


Una limba pro sos Inuit

Belle prontu su programa de istandardizatzione

Sa Inuit Tapiriit Kanatami (organizatzione chi nde faghent parte  sos inuit de su Canadà) est ammaniende unu progetu pro sa limba  inuktitut. L'at a presentare custu atòngiu chi benit.

Imbetzes de cambiare sas variantes dialetales diferentes chi b'at, s'idea est a otènnere una limba istandard  (mescamente in s'iscritu) a manera chi, in mesu de s'àteru, si potzat insinnare in sas iscolas de su  Canadà.

Su guvernu de su  Canadà at dadu  300.000 de dòllaros pro isvilupare su progetu, chi tenet contu de s'istandardzatzione  chi ant fatu in  Groenlàndia in sa dècada de su 1960. A su chi narat  s'ITK, custu protzessu at permìtidu chi, oe , totu sas comunicatziones de su guvernu  siant in limba  groenlandesa (o kalaallisut) istandard, mancari cada comunidade sigat a faeddare su dialetu suo. In custu protzessu b'at àpidu dificultades sèrias pro pòdere introduire su vocabulàriu ricu chi sas populatziones de su nord de s'ìsula  impitant comente cunseguèntzia de sa cassa in s'astra, su   modus vivendi printzipale issoro

Problemas  e crìticas

A bètia de su traballu fatu dae su  ITK pro mandare a dae in antis su progetu, sa situatzione no est fàtzile pro una limba  chi est ispartinada meda e in ue sa traditzione orale est onnipresente. Custu est su problema prus mannu, ca b'at sìllabas medas inpronuntziàbiles  dae bandas de unas cantas populatziones,  e in ue s'ortografia est belle inesistente e diferente meda cunforme a sas latitùdines. A pàrrere de unos cantos ativistas inuit betzos, custu diat pònnere meda de prus in dificultade  s'insinnamentu in sa limba pròpia e diat pòdere pònnere in perìgulu unos cantos dialetos

Mancari b'apat custas dificultades, a pàrrere de sos espertos de s'ITK s'istandardizatzione est una cosa chi non si nde podet fàghere a mancu pro sarvare sa limba in totu sa natzione inuit e pro non pèrdere sa traditzione orale in s'ìnteri chi sa sotziedade s'isvilupat. Belle gasi, issos reconnoschent chi est unu traballu longu, chi recheret unu pranu istratègicu a tèrmine longu  e de unu finantziamentu chi est difìtziloe chi at a bènnere dae su guvernu de su Canadà.

Su pagu cunsideru de sa limba

Sas limbas  inuit sunt millenàrias e godint de ufitzialidade in Groenlàndia, in Canadà e in Quebec, in ue sunt coufitziales cun su danesu,  s'inglesu e su frantzesu rispetivamente.  A su chi si leghet in  su pranu istratègicu de su ministèriu, in su  Nunavut (su territòriu in ue istant su prus de sos  inuit canadesos), s'idioma pròpiu godit de una presèntzia forte, mancari siat semper prus pagu cunsideradu. A su chi resurtat dae sos istùdios mentovados in su pranu,  su 70% de sa populatzione reconnoschet custa limba comente materna,  belle chi in domo siat prioritària petzi pro su  54% de sa populatzione, ca s'inglesu est avantzende semper de prus.


#Sarvadore Serra

» in segus