Memòria istòrica de su sardu - 3

Átera rivista de sos annos ''70 - ''80 est Sa Sardigna,  in ue si faeddaiat, in sardu o in italianu,  de polìtica, atualidade, cultura. La dirigiat Giuanne Frantziscu Pintore, e bi  iscriiant, in mesu de sos àteros medas, Larentu Pusceddu, Guido Ghiani, Mauru Maxia, Ottavio Olita, Jean Simoni, Paulu Pillonca.

Inoghe apo riportadu unu bìculu de s'artìculu chi Pillonca aiat iscritu in su nùmeru  de làmpadas de su 1978  pro ammentare a Remundu Piras, su grandu  poeta in limba sarda  mortu pròpiu in cussas dies.

Nùgoro,  tres  de nadale  2009

Sarvadore Serra

 SA SARDIGNA N. 4  -  Làmpadas 1978 - Annu II   

Tiu Remundu, su prus mannu

de PAULU PILLONCA

Cando l'apo idu in su letu 'e s'ultimu martirizu sou, in sa suferenzia 'e una maladia chi no tenet remediu, apo cumpresu chi pro sa poesia salda fit finida un'edade. Sa menzus edade chi apan tentu sas garas. Tiu Remundu Piras est istadu pro chimbantachimb'annos s'alvure manna ch'at dadu sos frutos pius bonos pro sa cultura 'e su populu nostru. Dae cando at cumintzadu, in su milli e noighentosvintibator (no aiat cumpridu nemmancu sos deghennoe annos), sa presentzia sua in sas festas fit che una garantzia 'e bonu resultadu 'e sa gara.  Beniat dae un'iscola 'e fundamentu, s'iscola 'e tiu Salvadore Mortello, de Antoni Remundu Addis, Buscianu Nieddu e de sos ateros poetas de Iddanoa, zente chi no at apidu bona sorte in sas garas ma chi sa poesia l'ischiat fagher chena restare adesegus de niunu. In pius teniat donos chi sos ateros no tenian: una prontesa in sas rispostas chi at luego lassadu a buca abelta sos populos, una oghe incantadora chi però est durada tropu pagu ("che chi esserat unu castigu", naraiat issu), una simpatia naturale chi lu faghiat apretziare dae totucantos, una mentalidade gai abelta chi l'at fatu restare semper giovanu 'e animu finas in sos ultimos annos. In pius ancora, sa seriedade 'e s'impignu in sa professione, chi l'at fatu mezorare annu cun annu e l'at dadu una cultura pius alta 'e totu sos collegas, in su sensu chi no b'at apidu chistione chi epat agatadu sa mente sua serrada a la cumprender, a l'arrejonare, a li fagher sas critigas.

Tiu Remundu teniat puru, in pius de sos ateros, su donu 'e intuire sa cara risulana 'e sos fatos, de che poder boltare in brullaria finas sas cosas chi no parian de brulla, de fagher ismentigare su dolore a sa zente e de bi lu fagher benner a coro a su mamentu giustu. Un'ateru donu ispetziale fit cussu 'e ischire faeddare cun sas manos: sa mimica sua iscobiaiat un'atore naturale chi faghiat cumprender su chi cheriat narrer finas a sos pitzinnos minores.

Ma sa calidade pius ispetziale 'e tiu Remundu Piras, sa pius alta, sa chi l'at dadu sa fama est un'ateruna: s'insinzamentu chi nd'est bènnidu a totucantos, cantadores e iscultadores, dae su no si ressinnare a atzetare sas veridades chi chi esseran caladas dae s'altu, ma a las ponner in arrejonu, a nde faeddare, a las abaidare dae totu sas alas pro las poder cumprender dae fundamentu.

Custa manera 'no cherrer esser vinculadu a niunu ("deo so liberu e no vinculadu, no mi chelzo da nemos cumndadu", at nadu una olta) est istada, si podet narrer, sa menzus letzione chi tiu Remundu at lassadu a sos collegas e a sos iscultadores suos.