TÍTULU I - Costitutzione de sa Regione
Artìculu 1
Sa Sardigna cun sas ìsulas suas est costituida in Regione autònoma fornida de personalidade giurìdica in intro de sunidade polìtica de sa Repùblica Italiana, una e indivisìbile, in sa base de sos printzìpios de sa Costitutzione e cunforme a custu Istatutu
Artìculu 2
Sa Regione autònoma de sa Sardigna tenet comente capitale Casteddu.
TÍTULU II - Funtziones de sa Regione
Artìculu 3
In armonia cun sa Costitutzione e sos printzìpios de s'ordinamentu giurìdicu de sa Repùblica 1 e rispetende sos òbligos internatzionales e sos interessos natzionales, e sas normas fundamentales de sas riformas economicu-sotziales de sa Repùblica, sa Regione tenet potestade legislativa in custas matèrias:
a) ordinamentu de sos ufìtzios e de sos entes amministrativos de sa Regione e istadu giurìdicu e
econòmicu de su personale;
b) ordinamentu de sos entes locales e de sas tzircuscritziones relativas 2 ;
c) politzia locale urbana e rurale;
d) agricultura e forestas; bonìficas minores e òperas de megioru agràriu e fundiàriu 3 ;
e) traballos pùblicos de interessu esclusivu de sa Regione;
f) edilìtzia e urbanìstica;
g) trasportos in lìnias automobilìsticas e tramviàrias;
h) abbas minerales e termales;
1
Sas paràulas de sIstadu sunt istadas sustituidas dae de sa Repùblica dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
2
Lìtera gai sustituida dae s'art. 4, L.Cost. 23 de cabudanni 1993, n. 2 publicada in sa Gazzetta Ufficiale 25 de cabudanni 1993, n. 226
3
Lìtera gai curreta dae Avisu de retìfica publicadu in sa Gazzetta Ufficiale 19 de làmpadas 1948, n. 141.
i) cassa e pisca;
l) pràtica de sos deretos demaniales de sa Regione in sas abbas pùblicas;
m) pràtica de sos deretos demaniales e patrimoniales de sa Regione relativos a minas, cavas e salinas;
n) usos tziviles;
o) artesania;
p) turismu, indùstria de sos albergos;
q) bibliotecas e museos de entes locales.
Artìculu 4
In sos lìmites de sartìculu anteriore e de sos printzìpios istabilidos dae sas leges de s Istadu, sa Regione emanat normas legislativas in sas matèrias chi sighint:
a) indùstria, cummèrtziu e pràtica industriale de minas, cavas e salinas;
b) istitutzione e ordinamentu de sos entes de crèditu fundàriu e agràriu, de sas cassas de rispàrmiu, de sas cassas rurales, de sos montes frumentàrios e de pignu e de sas àteras aziendas de crèditu de caràtere regionale; autorizatziones relativas;
c) òperas de bonìfica manna e mèdia e de trasformatzione fundiària;
d) espropiatzione pro utilidade pùblica chi no interesset òperas a càrrigu de sIstadu;
e) produtzione e distributzione de s'energia elètrica;
f) lìnias marìtimas e aèreas de cabotàgiu intre sos portos e sos iscalos de sa Regione;
g) assuntzione de servìtzios pùblicos;
h) assistèntzia e benefitzèntzia pùblica;
i) igene e sanidade pùblica;
l) disciplina annonària;
m) ispetàculos pùblicos.
2
Artìculu 5
In prus de sa cumpetèntzia previdida in sos duos artìculos anteriores, sa Regione tenet sa facultade de adatare a sas esigèntzias suas particulares sos disponimenros de sas leges de sa Repùblica, emanende normas de integratzione e atuatzione in sas matèrias chi sighint:
a) istrutzione de cada òrdine e gradu, ordinamentu de sos istùdios;
b) traballu; previdèntzia e assistèntzia sotziale;
c) antighidade e bellas artes;
d) in sas àteras matèrias prevididas dae leges de sIstadu.
Artìculu 6
Sa Regione pràticat sas funtziones amministrativas in sas matèrias in sas cales tenet potestade legislativa cunforme a sos artt. 3 e 4, francu sas chi sunt atribuidas a sos entes locales dae sas leges de sa Repùblica. Issa pràticat finas sas funtziones amministrativas chi li siant delegadas dae sIstadu.
TÍTULU III - Finàntzias Domàniu e patrimòniu
Artìculu 7
Sa Regione tenet una finàntzia sua, coordinada cun sa de sIstadu, in armonia cun sos printzìpios de sa
solidaridade natzionale, in sas maneras istabilidas in sos artìculos chi sighint.
Artìculu 8
4
sas intradas de sa regione sunt costituidas:
a) dae su deghe-sete de sintrada de sas impostas subra de su rèdditu de sas pessones fìsicas e subra de su rèdditu de sas pessones giurìdicas, incassadas in su territòriu de sa regione;
b) dae su deghe-noe de sintrada de sas impostas subra de su bullu, de registru, ipotecàrias, subra de su consumu de s'energia elètrica e de sas tassas subra de sas cuntzessiones guvernativas, incassadas in su territòriu de sa regione;
c) dae su deghe-chimbe de sas impostas subra de sas sutzessiones e donatziones, incassadas in su territòriu de sa regione;
4
Artìculu gai sustituidu dae s'art. 1, L. 13 de abrile 1983, n. 122.
3
d) dae su deghe-sete de sintrada de sas retènnidas a sa fonte de s'artìculu 23, D.P.R. 29 de cabudanni
1973, n. 600, operadas dae impresas industriales e cummertziales chi tenent sa sede tzentrale in sa regione subra de sos emolumentos currispostos a sugetos chi prestant sòpera issoro in sa sede tzentrale e in sos istabilimentos e impiantos situados in su territòriu regionale, e finas de cussas operadas dae impresas industriales e cummertziales chi tenent sa sede tzentrale in foras de custu territòriu subra de sos emolumentos currispostos a sugetos chi prestant sòpera issoro in istabilimentos e impiantos ubicados in sàmbitu regionale; sas retènnidas a sa fonte operadas dae impresas industriales e cummertziales cun sede tzentrale in sa regione subra de sos emolumentos currispostos a sugetos chi prestant sòpera issoro in istabilimentos e impiantos situados in foras de su territòriu regionale tocant totu a sIstadu;
e) dae su deghe-noe de s'imposta de fabricatzione subra de totu sos produtos chi nde siant gravados, incassada in su territòriu de sa regione;
f) dae su deghe-noe de sa cuota fiscale de s'imposta erariale de consumu relativa a sos produtos de sos
monopòlios de sos tabacos consumidos in sa regione;
g) dae una cuota de simposta subra de su balore agiuntu, incassada in su territòriu de sa regione, inclùdida cussa relativa a simportatzione, a su netu de sos rimborsos fatos cunforme a s'artìculu 38-bis, de su decretu de su Presidente de sa Repùblica 26 de santugaini 1972, n. 633, e modificatziones anteriores, de determinare in manera preventiva pro cada annu finantziàriu de acordu intre s Istadu e sa Regione, in relatzione a sos gastos netzessàrios pro cumprire sas funtziones normales de sa Regione;
h) dae sos cànones pro sas cuntzessiones idroelètricas;
i) dae impostas e tassas subra de su turismu e dae àteros tributos pròpios chi sa regione tenet sa facultade de istituire cun lege, in armonia cun sos printzìpios de su sistema tributàriu de sIstadu;
l) dae sos rèdditos derivantes dae su patrimòniu suo e dae su domàniu suo;
m) dae cuntributos istraordinàrios de s Istadu pro programmas particulares de òperas pùblicas e de
trasformatzione fundiària.
Artìculu 9
Sa Regione podet afidare a sos òrganos de sIstadu s'atzertamentu e sincassu de sos tributos suos.
Sa Regione collàborat a s'atzertamentu de sas impostas erariales subra de sos rèdditos de sos sugetos cun domitzìliu fiscale in su territòriu suo.
5
.
Pro custa finalidade sa giunta regionale tenet sa facultade de signalare, intro de su 31 de nadale de s'annu anteriore a su in su cale iscadit su tèrmine pro s'atzertamentu, a sos ufìtzios finantziàrios de s Istadu in sa Regione, datos, fatos e elementos de importu pro sa determinatzione de unimponìbile prus artu, dende cada documentatzione idònea a lu cumproare.
5
Sart. 2, L. 13 de abrile 1983, n. 122 sustituit su comma 2 originàriu de sart. 9 cun tres commas.
4
Sos ufìtzios finantziàrios de s Istadu in sa regione sunt obligados a riferire a sa Giunta regionale subra de sos providimentos adotados in base a sas indicatziones retzidas dae sa matessi.
Artìculu 10
Sa Regione, pro agiuare sisvilupu econòmicu de s'Ìsula, podet dispònnere, in sos lìmites de sa cumpetèntzia tributària sua, esentziones e agevolatziones fiscales pro impresas noas.
Artìculu 11
Sa Regione tenet sa facultade de emìtere prèstidos internos garantidos dae issa in manera esclusiva, pro provìdere a investimentos in òperas de caràtere permanente, pro una tzifra annuale chi non sobret sas intradas ordinàrias.
Artìculu 12
Su regìmene doganale de sa Regione est de cumpetèntzia esclusiva de sIstadu. Ant a èssere istituidos in sa Regione puntos francos
6
.
Artìculu 13
SIstadu cun su cuncursu de sa Regione disponet unu programma orgànicu pro agiuare sa rinàschida econòmica e sotziale de s'Ìsula.
Artìculu 14
Sa Regione, in sàmbitu de su territòriu suo, sutzedet in sos benes e deretos patrimoniales de sIstadu de natura immobiliare e in cussos domaniales, esclùdidu su domàniu marìtimu.
Sos benes e deretos connètidos a servìtzios de cumpetèntzia istatale e a monopòlios fiscales abarrant a sIstadu, finas a cando duret custa cunditzione.
Sos benes immòbiles situados in sa Regione, chi non sunt de propriedade de nemos, tocant a su patrimòniu de sa Regione.
6
Sos commas 3 e 4 de sartìculu 12 sunt istados abrogados dae s'art. 3, L. 13 de abrile 1983, n. 122.
5
TÍTULU IV - Òrganos de sa Regione
Artìculu 15
Sunt òrganos de sa Regione: su Consìgiu regionale, sa Giunta regionale e su Presidente de sa Regione
7
8
.
In armonia cun sa Costitutzione e sos printzìpios de s'ordinamentu giurìdicu de sa Repùblica e cun s'osservàntzia de su chi disponet su tìtulu presente, sa lege regionale, aprovada dae su Consìgiu regionale cun sa majoria assoluta de sos cumponentes suos, detèrminat sa forma de guvernu de sa Regione e, in manera ispetzìfica, sas modalidades de eletzione, subra de sa base de sos printzìpios de rapresentatividade e de istabilidade, de su Consìgiu regionale, de su Presidente de sa Regione e de sos cumponentes de sa Giunta regionale, sos raportos intre sos òrganos de sa Regione, sa presentada e s'aprovatzione de sa motzione motivada de iscunfiàntzia chirru a su Presidente de sa Regione, sos casos di inelegibilidade e de incumpatibilidade cun sas càrrigas preditas, e finas sa pràtica de su deretu de initziativa legislativa de su pòpulu sardu e sa disciplina de su referendum regionale abrogativu, propositivu e consultivu. Pro cunsighire s'echilìbriu de sa rapresentàntzia de sos sessos, sa matessi lege promovet cunditziones de paridade pro sintrada a sas consultatziones eletorales. Sas dimissiones cuntestuales de sa majoria de sos cumponentes de su Consìgiu regionale cumportant sisorvimentu de su Consìgiu etotu e s'eletzione cuntestuale de su Consìgiu nou e de su Presidente de sa Regione si elèghidu a sufràgiu universale e diretu. In su casu chi su Presidente de sa Regione siat elèghidu dae su Consìgiu regionale, su Consìgiu est isortu cando non siat a tretu de funtzionare pro s'impossibilidade de formare una majoria intro de sessanta dies dae sas eletziones o dae sas dimissiones de su Presidente etotu
9
.
Sa lege regionale de su segundu comma no est comunicada a su Guvernu cunforme a su primu comma
de s'artìculu 33. Subra de issa su Guvernu de sa Repùblica podet promòvere sa chistione de legitimidade costitutzionale in dae in antis de sa Corte Costitutzionale intro de trinta dies dae sa publicatzione sua. Sa lege regionale de su segundu comma est sutaposta a referendum regionale, chi sa disciplina sua est previdida dae legge regionale apòsita, si intro de tres meses dae sa publicatzione sua nde fatzat rechesta su chimbanta-unu de sos eletores de sa Regione o su chimbe-unu de sos cumponentes de su Consìgiu regionale. Sa lege sutaposta a referendum no est promulgada si no est aprovada dae sa majoria de sos votos vàlidos. Si sa lege est istada aprovada a majoria de su tres-duos de sos cumponentes de su Consìgiu regionale, si faghet logu a referendum petzi si, intro de tres meses dae sa publicatzione sua, sa rechesta est sutascrita dae su trinta-unu de sos chi tenent deretu a su votu pro s'eletzione de su Consìgiu regionale.
7
Sas paràulas Presidente de sa Giunta regionale sunt istadas sustituidas dae sas paràulas Presidente de sa Regione , cunforme a 'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2 in totu su testu de sIstatutu Ispetziale pro sa Sardigna .
8
Comma gai modificadu dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
9
Sos commas dae 2 a 5 sunt istados agiuntos dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
6
Artìculu 16
Su Consìgiu regionale est formadu dae otanta cunsigeris elèghidos a sufràgiu universale, diretu, eguale e segretu
10
.
Artìculu 17
Est eletore e eleghìbile a su Consìgiu regionale chie est iscritu in sas listas eletorales de sa Regione.
S'ufìtziu de cunsigeri regionale est incumpatìbile cun su de cumponente de una de sas Càmeras o de unàteru Consìgiu regionale o de unu sìndigu de una Comuna cun populatzione superiore a deghemìgia
abitantes, o de cumponente de su Parlamentu europeu
11
.
Artìculu 18
Su Consìgiu regionale est elèghidu pro chimbe annos. Su cuincuiènniu decurret dae sa data de sas eletziones. Sas eletziones de su Consìgiu nou sunt inditas dae su Presidente de sa Regione e ant a podère tènnere logu a decùrrere dae sa de bator domìnigas anteriore e non prus a tardu de sa segunda domìniga posteriore a su cumprimentu de su periòdu de su comma anteriore. Su decretu de inditzione de sas eletziones devet èssere publicadu non prus a tardu de sa de barantachimbe dies anteriore a sa data istabilida pro sa votatzione. Su Consìgiu nou si riunit intro de binti dies dae sa proclamatzione de sos elèghidos cun cunvocatzione de su Presidente de sa Regione in càrriga
12
.
Artìculu 19
Su Consìgiu regionale eleghet, in mesu de sos cumponentes suos, su Presidente, s'Ufìtziu de presidèntzia e Cummissiones, in cunformidade a su regulamentu internu, chi issu adotat a majoria assoluta de sos cumponentes suos.
10
Artìculu gai sustituidu dae s'artìculu ùnicu, L.Cost. 9 de maju 1986, n. 1 publicadu in sa Gazzetta Ufficiale 15 de maju
1986, n. 111 e pustis dae s'art. 3, L.Cost. 31 de gehnnàrgiu 2001, n. 2.
11
Comma gai modificadu dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2. Su comma 3 est istadu abrogadu dae sart. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
12
Artìculu gai sustituidu dae s'art. 2, L. Cost. 23 de freàrgiu 1972, n. 1 publicada in sa Gazzetta Ufficiale 7 de martzu 1972, n.
63 e pustis dae s'art. 2, L. Cost. 12 de abrile 1989, n. 3 publicada in sa Gazzetta Ufficiale 14 de abrile 1989, n. 87.
7
Artìculu 20
Su Consìgiu si riunit de deretu sa prima die non festiva de freàrgiu e de santugaini. Issu si riunit in manera istraordinària a initziativa de su Presidente suo o a rechesta de su Presidente de sa Giunta regionale o de su bator-unu de sos cumponentes suos.
Artìculu 21
Sas deliberatziones de su Consìgiu regionale non sunt vàlidas si no est presente sa majoria de sos cumponentes suos e si non sunt adotadas a majoria de sos presentes, francu chi siat prescrita una majoria ispetziale.
Artìculu 22
Sas sessiones de su Consìgiu regionale sunt pùblicas.
Su Consìgiu però podet deliberare de si riunire in sessione segreta.
Artìculu 23
Sos cunsigeris regionales, in antis de èssere ammìtidos a sa pràtica de sas funtziones issoro, prestant giuramentu de èssere fideles a sa Repùblica e de praticare sufìtziu issoro cun sa finalidade sola de su bene inseparàbile de sIstadu e de sa Regione autònoma de sa Sardigna.
Artìculu 24
Sos consigeris regionales rapresentant totu sa Regione.
Artìculu 25
Sos cunsigeris regionales non podent èssere persighidos pro sas opiniones espressadas e sos votos dados in sa pràtica de sas funtziones issoro
8
Artìculu 26
Sos cunsigeris regionales retzint una indennidade fissada cun lege regionale.
Artìculu 27
Su Consìgiu regionale pràticat sas funtziones legislativas e regulamentares atribuidas a sa Regione.
Artìculu 28
S'initziativa de sas leges tocat a sa Giunta regionale, a sos cumponentes de su Consìgiu e a su pòpolu sardu.
Artìculu 29
13
Artìculu 30
Cada disignu de legge cheret esaminadu in antis dae una Cummissione, e aprovadu dae su Consìgiu, artìculu per artìculu, cun votatzione finale.
Artìculu 31
Su Consìgiu regionale aprovat cada annu su bilantzu e su rendecontu consuntivu presentados dae sa
Giunta. S'esertzìtziu finantziàriu de sa Regione tenet sa decurrèntzia de s'annu solare.
13
Artìculu abrogadu dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
9
Artìculu 32
14
Artìculu 33
Cada lege aprovada dae su Consìgiu regionale est comunicada a su Guvernu de sa Repùblica e promulgada trinta dies a pustis de sa comunicatzione, si no est chi su Guvernu nche la torrat a su Consìgiu regionale cun sosservatzione chi nche sobrat sa cumpetèntzia de sa Regione o contrastat cun sos interessos natzionales.
Si su Consìgiu regionale la torrat a aprovare a majoria assoluta dos cumponentes suos, est promulgada si, intro de bìndighi dies dae sa comunicatzione noa, su Guvernu de sa Repùblica non promovet sa chistione de legitimidade in dae in antis de sa Corte costitutzionale o sa de mèritu pro contrastu de interessos in dae antis de sas Càmeras.
Si una lege est decrarada urgente dae su Consìgiu regionale a majoria assoluta de sos cumponentes suos, sa promulgatzione e sintrada in vigore, si su Guvernu de sa Repùblica cunsentit, non sunt subordinados a sos tèrmines inditados subra. Si su Guvernu non cunsentit, sàplicat su segundu comma de custu artìculu.
Sas leges sunt promulgadas da su Presidente de sa Regione 15 e intrant in vigore sa de bìndighi dies posteriore a sa de sa publicatzione issoro in su Bulletinu Ufitziale de sa Regione, francu chi istabilant unu tèrmine diferente.
Artìculu 34
Su Presidente de sa Regione, sa Giunta e sos cumponentes suos sunt òrganos esecutivos de sa Regione
16
.
Artìculu 35
Su Presidente de sa Regione est su rapresentante de sa Regione autònoma de sa Sardigna
17
.
Unu cumponente de sa Giunta regionale assumet sas funtziones de Vitzepresidente de sa Regione
18
.
14
Artìculu abrogadu dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2
15
Sas paràulas Presidente de sa Giunta regionale sunt istadas sustituidas dae sas paràulas Presidente de sa Regione , cunforme a s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
16
Sas paràulas Presidente de sa Giunta regionale sunt istadas sustituidas dae sas paràulas Presidente de sa Regione , cunforme a s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
17
Sas paràulas Presidente de sa Giunta regionale sunt istadas sustituidas dae sas paràulas Presidente de sa Regione , cunforme a s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
18
Sos commas 2 e 3 sunt istados agiuntos dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
10
S'aprovatzione de sa motzione de iscunfiàntzia cara a su Presidente de sa Regione elèghidu a sufràgiu universale e diretu, e finas sa rimotzione, s'impedimentu permanente, sa morte o sas dimissiones de su matessi cumportant sas dimisssiones de sa Giunta e sisorvimentu de su Consìgiu regionale.
Artìculu 36
19
Artìculu 37
20
. &
Sa Giunta regionale est responsàbile cara a su Consìgiu. Su votu de iscunfiàntzia de su Consìgiu detèrminat sas dimissiones de sa Giunta.
Artìculu 38
Sos membros de sa Giunta regionale tenent su deretu de assìstere a sas sessiones de su Consìgiu, mancari no nde fatzant parte.
Artìculu 39
S'ufìtziu de su Presidente de sa Regione e de membru de sa Giunta est incumpatìbile cun cale si siat àteru ufìtziu pùblicu
21
.
Artìculu 40
Sos dipendentes de unamministratzione pùblica chi siant nominados membros de sa Giunta regionale
sunt postos a disponimentu de sa Regione sena assignos, ma mantenent sos àteros deretos de carriera e de antzianidade.
19
Artìculu abrogadu dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
20
Su primu comma est istadu abrogadu dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2
21
Sas paràulas Presidente de sa Giunta regionale sunt istadas sustituidas dae sas paràulas Presidente de sa Regione , cunforme a s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
11
Artìculu 41
Contra a sos providimentos de sos membros de sa Giunta regionale prepostos a sos setores sìngulos
de s'amministratzione si podet fàghere ricursu a sa Giunta, chi detzidet cun decretu de su Presidente de sa Regione
22
.
Custu decretu costituit providimentu definitivu.
Artìculu 42
Su Consìgiu regionale tenet sa facultade de istituire òrganos de consulèntzia tècnica.
TÍTULU V - Entes locales
Artìculu 43
Sas provìntzias de Casteddu, Nùgoro e Tàtari mantenent sistrutura atuale de entes territoriales
23
.
Cun lege regionale si podent modificare sas tzircuscritziones e sas funtziones de sas provìntzias, in
cunformidade a sa boluntade de sas populatziones de cadauna de sas provìntzias interessadas espressada cun referendum.
Artìculu 44
Sa Regione pràticat normalmente sas funtziones amministrativas suas deleghende·las a sos entes locales o balende·si de sos ufìtzios issoro.
22
Su primu comma est istadu modificadu gai dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
23
Cun sa L. 16 de trìulas 1974, n. 306, publicada in sa Gazzetta Ufficiale 22 de santandria 1974, n. 304, est istituida sa provìntzia de Aristanis. Cun sa L.R. 12 de trìulas 2001, n. 9, publicada in su B.U.R.A.S. 16 de trìulas 2001, n. 2, parte I e II, sunt istadas istituidas sas provìntzias de Carbònia - Iglesias, de su Mèdiu Campidanu, de s'Ogiastra e de Òlbia - Tèmpiu.
12
Artìculu 45
Sa Regione, intesas sas populatziones interessadas, podet cun lege istituire in su territòriu suo comunas noas e modificare sas tzircuscritziones e denominatziones issoro.
Artìculu 46
Su controllu subra de sos atos de sos entes locales est praticadu dae òrganos de sa Regione in sas maneras e in sos lìmites istabilidos cun lege regionale in armonia cun sos printzìpios de sas leges de sIstadu.
TÍTULU VI - Raportos intre sIstadu e sa Regione
Artìculu 47
Su Presidente de sa Regione ghiat sas funtziones amministrativas delegadas dae sIstadu a sa Regione,
cunformende·si a sas istrutziones de su Guvernu. Issu intervenit a sas sessiones de su Consìgiu de sos Ministros, cando si tratant chistiones chi pertocant in manera particulare sa Regione
24
.
Artìculu 48
Unu Rapresentante de su Guvernu supraintendet a sas funtziones amministrativas de sIstadu non delegadas e las coòrdinat cun sas chi sunt praticadas dae sa Regione.
Artìculu 49
Su Guvernu de sa Repùblica podet delegare a sa Regione sas funtziones de tutela de s'òrdine pùblicu.
Custas ant a èssere praticadas, in sàmbitu de sas diretivas fissadas dae su Guvernu, dae su Presidente de sa Regione, chi, pro custa finalidade, at a pòdere pedire simpreu de sas fortzas armadas
25
.
24
Sas paràulas Presidente de sa Giunta regionale sunt istadas sustituidas dae sas paràulas Presidente de sa Regione , cunforme a s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
25
Sas paràulas Presidente de sa Giunta regionale sunt istadas sustituidas dae sas paràulas Presidente de sa Regione , cunforme a s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
13
Artìculu 50
Su Consìgiu regionale podet èssere isortu cando fatzat atos contràrios a sa Costitutzione o a custu
Istatutu o violatziones graves de lege o cando, mancari bi siat sa signalatzione fata dae su Guvernu de sa Repùblica, non protzedat a sa sustitutzione de sa Giunta regionale o de su Presidente chi apant fatu atos o violatziones anàlogos. Podet èssere isortu finas pro resones de seguresa natzionale
26
.
Sisorvimentu est dispostu cun decretu motivadu de su Presidente de sa Repùblica, prèvia deliberatzione de su Consìgiu de sos Ministros, intesa sa Cummissione parlamentare pro sas chistiones
regionales.
Cun su decretu de isorvimentu est nominada una Cummissione de tres tzitadinos eleghìbiles a su Consìgiu regionale, chi providet a samministratzione ordinària de cumpetèntzia de sa Giunta e a sos atos improrogàbiles, de sutapònnere a sa ratìfica de su Consìgiu nou. Issa indit sas eletziones, chi devent àere logu intro de tres meses dae sisorvimentu.
Su Consìgiu nou est cunvocadu dae sa Cummissione intro de binti dies dae sas eletziones.
Cun decretu motivadu de su Presidente de sa Repùblica e cun sosservàntzia de sas formas de su de tres commas est disposta sa rimotzione de su Presidente de sa Regione, si elèghidu a sufràgiu universale e diretu, chi apat fatu atos contràrios a sa Costituzione o violatziones de lege reiteradas e graves. Sa rimotzione podet èssere disposta finas pro resones de seguresa natzionale
27
Artìculu 51
Su Consìgiu regionale podet presentare a sas Càmeras votos e propostas de lege subra de matèrias chi interessant sa Regione. Sa Giunta regionale, cando constatet chi saplicatzione de una lege o de unu providimentu de sIstadu in matèria econòmica o finantziària resurtet in manera crara dannosa pro sÍsula, nde podet pedire sa suspensione a su Guvernu de sa Repùblica, su cale, constatada sa netzessidade e surgèntzia, bi podet provìdere, cando bi chèrgiat, cunforme a s'art. 77 de sa Costitutzione.
Artìculu 52
Sa Regione est rapresentada in selaboratzione de sos progetos de sos tratados de cummèrtziu chi su Guvernu chèrgiat istipulare cun Istados èsteros si pertocant cuncàmbios de interessu ispetzìficu de sa Sardigna .
26
Comma gai modificadu dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2
27
Comma agiuntu dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
14
Sa Regione est intesa in matèria de legislatzione doganale pro su chi pertocat sos produtos tìpicos de interessu ispetzìficu suo.
Artìculu 53
Sa Regione est rappresentada in selaboratzione de sas tarifas ferruviàrias e de sa regulamentatzione de sos servìtzios natzionales de comunicatzione e trasportos terrestres, marìtimos e aèreos chi la potzant interessare in manera direta.
TÌTULU VII - Revisione de sIstatutu
Artìculu 54
Pro sas modificatziones de custu Istatutu sàplicat su protzedimentu istabilidu dae sa Costitutzione pro
sas leges costitutzionales. S'initziativa de modificatzione podet èssere praticada finas dae su Consìgiu
regionale o dae a su nessi bintimìgia eletores
28
.
Sos progetos de modificatzione de custu Istatutu de initziativa guvernativa o parlamentare sunt comunicados dae su Guvernu de sa Repùblica a su Consìgiu regionale, chi espressat su pàrrere suo intro de duos meses
29
.
Cando unu progetu de modìfica siat istadu aprovadu in prima deliberatzione dae una de sas Càmeras e su pàrrere de su Consìgiu regionale siat contràriu, su Presidente de sa Regione podet indire unu referendum consultivu in antis de su cumprimentu de su tèrmine prevididu dae sa Costitutzione pro sa segunda deliberatzione
30
.
Sas modificatziones a sIstatutu aprovadas non sunt, a onni modu, sutapostas a referendum natzionale
31
.
Sos disponimentos de su TÌTULU III de custu Istatutu podent èssere modificados cun leges ordinàrias
de sa Repùblica a proposta de su Guvernu o de sa Regione, in cada casu intesa sa Regione.
32
&.
28
Comma così sustituidu dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
29
Comma gai modificadu dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2
30
Sas paràulas Presidente de sa Giunta regionale sunt istadas sustituidas dae sas paràulas Presidente de sa Regione , cunforme a sart. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
31
Comma agiuntu dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2..
32
Sùrtimu comma est istadu abrogadu dae s'art. 3, L.Cost. 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2.
15
TÌTULU VIII - Normas transitòrias e finales
Artìculu 55
Sas funtziones de sArtu Cummissariadu de sa Consulta regionale sarda durant finas a sa prima
eletzione de su Consìgiu regionale, chi at a èssere indita dae su Guvernu de sa Repùblica intro de deghe meses dae sintrada in vigore de custu Istatutu .
Sa prima eletzione de su Consìgiu regionale at a àere logu cunforme a s'art. 16 de s Istatutu ed a sa
lege pro s'eletzione de sa Càmera de sos deputados, segundu sas normas chi ant a èssere istabilidas cun decretu legislativu, intesos sArtu Cummissàriu e sa Consulta regionale.
Sas tzircuscritziones eletorales sunt determinadas in currispondèntzia de sas provìntzias atuales .
Artìculu 56
Una Cummissione paritètica de bator membros, nominados dae su Guvernu de sa Repùblica e dae sArtu Cummissàriu pro sa Sardigna, intesa sa Consulta regionale, at a propònnere sas normas relativas a su passàgiu de sos ufìtzios e de su personale dae s Istadu a sa Regione, e finas sas normas de atuatzione de custu Istatutu .
Custas normas ant a èssere sutapostas a su pàrrere de sa Consulta o de su Consìgiu regionale e ant a èssere emanadas cun decretu legislativu.
Artìculu 57
In sas matèrias atribuidas a sa cumpetèntzia de sa Regione, finas a cando non si dispòngiat in manera diferente cun leges regionales, sàplicant sas leges de s Istadu .
Artìculu 58
Custa lege costitutzionale intrat in vigore sa die a pustis de sa de sa publicatzione sua in sa Gazzetta Ufficiale de sa Repùblica .
16
Lege Costitutzionale 31 de ghennàrgiu 2001, n. 2
Normas transitòrias
Artìculu 3, comma 2
Finas a sa data de intrada in vigore de sa lege previdida dae sartìculu 15 de sIstatutu ispetziale pro sa
Sardigna, comente modificadu dae su comma 1 de custu artìculu, su Presidente de sa Regione est elèghidu a sufràgiu universale e diretu. L'eletzione est cuntestuale a su rinnovu de su Consìgiu regionale. Intro de deghe dies dae sa proclamatzione su Presidente elèghidu nòminat sos cumponentes de sa Giunta e los podet revocare in unu segundu tempus; atribuit a unu de issos sas funtziones de Vitzepresidente. Si su Consìgiu regionale aprovat a majoria assoluta de sos cumponentes suos una motzione motivada de iscufiàntzia cara a su Presidente de sa Regione, presentada dae a su nessi su chimbe-unu de sos cunsigeris e posta in discussione no in antis de tres dies dae sa presentada sua, intro de tres meses si protzedet a eletziones noas de su Consìgiu e de su Presidente de sa Regione. Si protzedet finas a eletziones noas de su Consìgiu e de su Presidente de sa Regione in casu de dimissiones, impedimentu permanente o morte de su Presidente. Firmu su chi si disponet in sos commas 3 e 4, sos disponimentos de custu comma non sàplicant a su Consìgiu regionale in càrriga a sa data de intrada in vigore de custa lege costitutzionale. Si no est dispostu in manera diferente dae sa lege regionale previdida dae sartìculu 15 de sIstatutu ispetziale pro sa Sardigna mentovadu, a su Consìgiu regionale in càrriga sighint a saplicare sos disponimentos istatutàrios vigentes a sa data de intrada in vigore de custa lege costitutzionale.
Artìculu 3, comma 3
Si si devet protzèdere cunforme a su comma 2 e a sa data de cunvocatzione de sos comìtzios eletorales
pro su rinnovu de su Consìgiu regionale non siant istadas aprovadas sas modificatziones cunsighentes a sa legge eletorale regionale, cunforme a sartìculu 15 de sIstatutu ispetziale pro sa Sardigna giai mentovadu, pro seletzione de su Consìgiu regionale e pro seletzione de su Presidente de sa Regione sosservant, in cantu cumpatìbiles, sos disponimentos de sas leges de sa Repùblica chi disciplinant seletzione de sos Cunsìgios de sas Regiones a Istatutu ordinàriu. Sas tzircuscritziones eletorales prevididas dae custos disponimentos sunt costituidas dae su territòriu de cada provìntzia de sa Regione Sardigna e, pro sos cunsigeris chi sunt elèghidos cun sistema majoritàriu, dae su territòriu de sa Regione intrea. Sunt candidados a sa Presidèntzia de sa Regione sos capos de lista de sas listas regionales. Est proclamadu elèghidu Presidente de sa Regione su candidadu capu de lista chi at cunsighidu su nùmeru prus mannu de votos vàlidos in àmbitu regionale. Su Presidente de sa Regione faghet parte de su Consìgiu regionale. Su disponimentu de su de batòrdighi commas de s'artìculu 15 de sa lege 17 de freàrgiu 1968, n. 108, introduidu dae su comma 2 de s'artìculu 3 de sa lege 23 de freàrgiu 1995, n. 43, e su disponimentu de su penùltimu periòdu de custu comma sàplicant finas in dèroga a su nùmeru de sos cunsigeris regionales istabilidu dae s'artìculu 16 de sIstatutu, comente sustituidu dae su comma 1 de custu artìculu. Est elèghidu a sa càrriga de consigeri su candidadu capu de lista a sa càrriga de Presidente de sa Regione chi at cunsighidu unu nùmeru de votos vàlidos deretu inferiore a su de su candidadu proclamadu elèghidu Presidente. S'Ufìtziu tzentrale regionale riservat, a custu fine, sùrtimu de sos iscannos chi eventualmente tocant a sas listas tzircuscritzionales collegadas cun su capu de lista de sa lista regionale, proclamadu a sa càrriga de consigeri, in sipòtesi previdida a su nùmeru 3) de su de trèighi commas de s'artìculu 15 de sa lege 17 de freàrgiu 1968, n. 108, introduidu dae su comma 2 de s'artìculu 3 de sa legge 23 de freàrgiu 1995, n. 43; o si nono siscannu atribuidu cun su restu o cun sa tzifra eletorale minore, in mesu de sos de sas matessi listas, in sede de collègiu ùnicu regionale pro su partzimentu de sos iscannos tzircuscritzionales resìduos. Si totu sos iscannos chi tocant a sas listas collegadas sunt istados assignados cun cuotziente intreu in sede tzircuscritzionale, s'Ufìtziu tzentrale regionale protzedet a s'attributzione de uniscannu agiuntivu, de su cale si devet tènnere contu pro sa determinatzione de sa cuota pertzentuale cunsighente de iscannos chi tocant a sas listas de majoria in intro de su Consìgiu regionale. A custa eletzione sighint a saplicare, in via supletiva e in cantu cumpatìbiles cun sos disponimentos de sa lege 17 de freàrgiu 1968, n. 108, e modificatziones posteriores, e de sa lege 23 de freàrgiu 1995, n. 43, sos disponimentos de sas leges de sa Regione Sardigna pro seletzione de su Consìgiu regionale, petzi pro su chi pertocat sa disciplina de s'organizatzione amministrativa de su protzedimentu eletorale e de sas votatziones.
17
Artìculu 3, comma 4
Su Consìgiu regionale in càrriga a sa data de intrada in vigore de custa lege costitutzionale decadet cando, intro de sessanta dies dae saprovatzione de una motzione de iscunfiàntzia o dae sas dimissiones de su Presidente de sa Regione, non siat a tretu de funtzionare pro simpossibilidade de formare una majoria. In custu casu si protzedet a eletziones noas e sàplicant sos commas 2 e 3 de custu artìculu.
Normas finales
Artìculu 6, comma 3
Intro de dòighi meses dae sa data de intrada in vigore de custa lege costitutzionale, su Guvernu
providet a cumpilare, esclùdida cale si siat facultade de aportare modìficas o variatziones, su testu nou
de sIstatutu ispetziale pro sa Sardigna, cale resurtat dae sos disponimentos cuntènnidos in sa lege
costitutzionale 26 de freàrgiu 1948, n. 3, in sa lege costitutzionale 23 de freàrgiu 1972, n. 1, in sa lege
13 de abrile 1983, n. 122, in sa lege costitutzionale 9 de maju 1986, n. 1, in sa lege costitutzionale 12
de abrile 1989, n. 3, e in sa lege costitutzionale 23 de cabudanni 1993, n. 2, abarradas in vigore, e dae sas de sartìculu 3 de custa lege costitutzionale.
18
